Landsknechci/ Landsknechts/ Ландскнехты

Zawodowi żołnierze z XVI wieku (1/72 - Dark Dream Studio) ...

Miecznicy w Wielkiej Armadzie / Swordmen in the Armada

To już ostatni zestaw tych fajnych wojaków. Próbowałem doczytać, czy tacy żołnierze mogli być w armii ruszającej do Anglii w 1588 roku. Ówczesny dowódca wojsk hiszpańskich w Niderlandach książę Parmy dysponował ponad ośmioma tysiącami żołnierzy hiszpańskich (oprócz tego całą masą innych narodowości) gotowych załadować się na okręty i ruszyć na podbój Anglii. Może ktoś ma informacje w tej materii - bardzo bym prosił o komentarz. Teoretycznie można było spotkać takich żołnierzy nawet w XVII wieku, więc nie da się ich wykluczyć z tej wyprawy ...

 

Złamanie czworoboku / Break of the quadrangle

Wspominałem już o bitwie pod Barlettą opisując hiszpańskich pikinierów, których wprowadził do hiszpańskiej armii de Cordoba po klęsce pod Seminarą. Ustawił za nimi mieczników i w gdy doszło do zwarcia wdarli się oni w szeregi Szwajcarów. Ci ustawieni w zwarte szeregi z długimi pikami w łapskach nie mieli jak walczyć z wojakami uzbrojonymi w miecze siejącymi spustoszenie w ich szeregach.

Hiszpanie w Meksyku / Spaniards in Mexico

Plądrujący azteckie posiadłości konkwistadorzy mieli problem ze swoimi pancerzami. Nie do końca sprawdzały się w tropikalnym klimacie - rdza nie dawała im spokoju :). Skorzystali zatem z rozwiązania Indian i przebrali się w pikowane bawełniane kamizelki.

Hiszpanie w Niderlandach

Rebelia 17 prowincji niderlandzkich w 1566 roku zaowocowała osiemdziesięcioletnim krwawym konfliktem. Na początku Hiszpanie bezwzględnie rozprawili się z mieszkańcami kilku miast, co zrodziło bezkompromisowy opór wśród mieszkańców tych prowincji. Przykładem niech będzie miasto Naarden, które poddało się. Po czym, jak napisał do króla dowódca armii hiszpańskiej książę Alby, jego żołnierze: "poderżnęli gardła wszystkim mieszczanom i całej załodze, i nie zostawili przy życiu nawet niemowlęcia". Hiszpanie uważali bowiem, że to była kara za to: "że [Naarden] okazało się pierwszym holenderskim miastem, w którym uwiła sobie gniazdo herezja". Holendrzy byli po tym tak zdeterminowani, że woleli burzyć tamy i zalewać swoje miasta, niż oddawać je w ręce katolickich Hiszpanów.
W 1588 książę Parmy Aleksander Farnese, następca księcia Alby, zgromadził nawet armię gotową do desantu na Anglię, ale flota angielska skutecznie zniweczyła te plany.

Renesansowe okopy

Po klęsce pod  Cerignoli resztki Francuskiej armii zamknęły się w zamku Gaeta, a król Ludwik XII wysłał im odsiecz. Na spotkanie tej armii ruszył ze swoimi Hiszpanami de Cordoba. Do spotkania doszło nad rzeką Garigliano. Zimą brzegi rzeki zamieniły się w grzęzawiska. Pierwszą próbę podjęli z pomocą mostu pontonowego, ale Hiszpanie uderzyli na zapełnioną wojskiem przeprawę i odepchnęli Francuzów. Za drugim razem Francuzom udało się utworzyć przyczółek, ale nie udało się przebić dalej i zostali zmuszeni do wzniesienia umocnień polowych. Przez sześć tygodni obie armie "gniły" w podmokłych ziemiankach. Błyskotliwy Cordoba przeprawił w końcu lekką jazdę na brzeg Francuzów parę kilometrów w górę rzeki i runął na zaskoczonych. Zamek został poddany, za prawo swobodnego odejścia armii francuskiej. Po tym zwycięstwie de Cordoba został wicekrólem Neapolu...

El Gran Capitan

Szczęściem w nieszczęściu Hiszpanów we Włoszech był ich dowódca Gonzalo Fernandez de Cordoba. Po klęsce pod Seminarą wyciągnął właściwe wnioski i zereformował swoją armię. Przede wszystkim powołał oddziały pikinierów, co zaowocowało pierwszym zwycięstwem pod Barlettą (1502r.). Zademonstrował w tej bitwie sposób na przełamanie formacji Szwajcarów. Gdy zwarły się ze sobą szeregi pikinierów, do akcji wkraczali żołnierze z mieczami i małymi tarczami siejąc zniszczenie w szwajcarskich czworobokach. Kolejną innowacją było przygotowanie pola bitwy. Pod Cerignolą (1503r.) Cordoba przygotował rów (transzeje) wzmocniony palami, a za nim szeregi arkebuzerów. Skutecznie przeciwdziałało to atakom francuskiej jazdy i czworobokom szwajcarskim.

Doczytałem też jak produkowano piki. W naturze trudno było o takie drzewce. Powstały specjalne plantacje, gdzie drzewka (dereń, jodła, modrzew, sosna) zamykano w "prawidła", żeby rosły w górę z równą średnicą. Dodatkowo rozpinano liny nad plantacją i poprzez stosowanie przeciwwagi naciągano rośliny do szybszego wzrostu. Proces trwał od kilku do kilkunastu lat! Cały pęk gotowego surowca wiązany był ściśle ze sobą i owijany skórami zwierząt , żeby zapobiec skręcaniu. Zawieszano go pionowo na zewnątrz budynków, aby zmiany pogody oddziaływały na wiązki. Schnąca skóra dociskała piki zapewniając niemal idealną współosiowość, dodatkowo wydzielający się tłuszcz impregnował drewno. Drzewce pik były znacznie droższe niż metalowe okucia ...

Hiszpanie z Francuzami we Włoszech

Król francuski Ludwik XII postanowił przyłączyć do Francji księstwa Neapolu i Mediolanu, bo kiedyś tam władane były przez dynastię Andegawenów. Oczywiście Hiszpanie nie mogli do tego dopuścić. W 1495 roku do Włoch popłynął hiszpański korpus ekspedycyjny: 600 jezdnych i 1500 piechoty. Po odzyskaniu Grenady Hiszpanie uważali się za najlepszych żołnierzy Europy! Nie mieli jednak dotąd przyjemności ze szwajcarskimi pikinierami, których najął do swojej armii Ludwik. W bitwie pod Seminarą Hiszpanie zostali rozniesieni. Zwarte formacje pikinierów zmiażdżyły piechotę hiszpańską, a francuska jazda bez kłopotu poradziła sobie z kawalerią składającą się w większości z lekkich jinites miotających oszczepy, dobrych do walki z Maurami, a nie z ciężkim rycerstwem ...

Zanim ruszyli na podbój świata

Na południu Półwyspu Iberyjskiego, od czasu upadku muzułmańskiej Kordoby 1236  i Sewilli 1248, dwie społeczności: muzułmanie i chrześcijanie sąsiadowały w miarę spokojnie. Nikt nie posiadał wystarczającej siły aby zmienić tę sytuację. Dopiero unia Aragonii i Kastylii, dzięki małżeństwu Ferdynanda i Izabeli w 1469 roku, pozwoliła na zmianę. Po uspokojeniu sytuacji wewnętrznej w Hiszpanii i zakończeniu wojny z Portugalią, w 1482 roku generał Don Rodrigo Ponce de Leon ruszył z wojskami na tereny mauretańskiej Hiszpanii rozpoczynając wojnę, która w 1491 roku doprowadziła do upadku emiratu Grenady. Hiszpanie mogli sięgnąć teraz po zdobycze poza swoje terytorium, posiadając doświadczoną armię i okrytych sławą dowódców ...

Hiszpanie idą na wojnę

Zmiana liberalnej polityki cesarza Karola V, po jego śmierci, na zdecydowaną i nietolerancyjną Filipa II spowodowała wybuch buntu społeczności kalwińskiej w Niderlandach w 1566r. Przejęto kościoły katolickie, zniszczono rzeźby i obrazy świętych. W sierpniu Don Fernando Alvarez de Toledo rozpoczął przywracanie hiszpańskich porządków rozpętując wojnę, która trwała osiemdziesiąt lat. A Hiszpanie swoją bezwzględnością uczynili sobie wrogów ze wszystkich mieszkańców zbuntowanych prowincji od najprostszych chłopów do arystokratów ....

Konkwistadorzy

Jak już wspominałem, za tych żołnierzy zabrałem się przez psy, rozgrzebane przez córcię. Są już gotowi. Mieli mieć swoją kategorię, ale doczytałem, że tych awanturników w sumie było niewielu. Cortes wyruszył na wyprawę po dzisiejszym Meksyku w 1519 roku z trzema setkami hiszpańskich żołnierzy; Pizarro pobił Inków w Peru wyruszając w 1531r. ze stu sześćdziesięcioma Hiszpanami. Awanturnicy, to dobre określenie na tych żołnierzy. Pchani przez żądzę bogactwa. Z nieznanymi w Ameryce końmi,  z kilkoma działami i bronią palną. Do tego doświadczeni żołnierze i oficerowie, weterani wojen prowadzonych przez Hiszpanię we Włoszech. I to wystarczyło, żeby podporządkować sobie imperia Nowego Świata.