Więcej Czechów pod Šabacem/ More Czechs under Šabac/ Более Чехов под Šabacем

Wcześniej pokazywałem czeski szturm na bramę tureckiej twierdzy Šabac. Dzisiaj w sukurs tamtym wojakom doszli kolejni, wdrapujący się na mury. To kolejni "DePTOwcy" firmy MiniArt. Pobawiłem się trochę z pawężami, dając im więcej detali - w kierunku renesansu :)

Husyci nad Dunajem/ Hussites on the Danube/ Гуситы на Дунае

Po raz pierwszy husyci wkroczyli na Węgry prowadząc kampanię odwetową za udział rycerzy węgierskich w drugiej krucjacie (pobitych przez Czechów w bitwie na Górze Vladař w 1421r.). We wrześniu 1423 wkroczyli na teren Węgier, ale ponieśli poważne straty i bardzo szybko wycofali się z powrotem do Czech. Inaczej miała się sprawa w 1476 roku. Świetnie wyszkoleni czescy najemnicy walczyli dla króla węgierskiego Macieja Korwina. Postanowił on podjąć działania zaczepne wobec Turków rozlewających się po Europie. W styczniu tego roku Czesi otoczyli swoim taborem turecką załogę w twierdzy Šabac rozpoczynając oblężenie. Śmiały manewr Węgrów polegający na wprowadzeniu floty do fosy otaczającej twierdzę i ostrzał z bliskiej odległości błyskawicznie zakończył walki - Turcy skapitulowali. A Czesi zorganizowani wzorem taborytów Żiżki zaznaczyli swoją obecnością kolejne pole bitwy ...

Husyci na Litwie/ Hussites in Lithuania

Oczywiście wszyscy, którzy zarzucili mojemu malutkiemu taborowi herezję mają rację. Czesi nigdy nie powiesiliby na swoim wozie flagi z gęsią. Pojawienie się tego stwora (po czesku: husa) na średniowiecznych rycinach to efekt propagandy katolickich przeciwników husytów. Takie obrazowanie reformatorów czeskich miało być szyderstwem i ośmieszeniem ich poglądów. Symbolem czeskiej rewolucji był kielich, který měl symbolizovat jeden z požadavků hnutí – přijímání podbojí, jakožto výrazu rovnosti duchovních a laiků.
Ale cóż mogli robić Husyci na Litwie? Tak sobie pomyślałem, że akurat dziś warto opisać jakieś wydarzenie, gdzie daliśmy wycisk jednocześnie Niemcom i Rosjanom. A że zamieszani są w to husyci - tym lepiej.
Świdrygiełło, brat Władysława Jagiełły, rok po śmierci wielkiego księcia litewskiego Witolda (1430) rozpoczął rokosz przeciw Zygmuntowi Kiejstutowiczowi forsowanemu na tron przez Polaków. Do pomocy miał całą prawosławną część Litwy (należała do niej zachodnia Ruś), dodatkowo sprzymierzył się z Krzyżakami. A z Krzyżakami związany był wówczas Zygmunt Korybutowicz, który zorganizował im piechotę na wzór husycki łącznie z wozami bojowymi. Miał doświadczenie, bo walczył dla Czechów oraz ludzi, bo wraz z nim przybyło do Krzyżaków sporo dowódców husyckich. Ogółem Świdrygiełło zgromadził: 6000 jazdy bojarskiej, 3000 konnych krzyżaków, 100 gości zakonu oraz 1500 piechoty husyckiej i 300 wozów bojowych. I cała ta, naprawdę spora armia, została doszczętnie rozbita 1 września 1435 pod Wiłkomierzem, przez wojska polsko-litewskie dowodzone przez Jakuba Kobylańskiego. Inflancki odłam Krzyżaków przestał niemal istnieć! Zapomniana to bitwa, ale na dziś pasuje jak ulał ...

Taboryci, orebici i pięć krucjat/ Taborites, orebites and five crusades

Oprócz powszechnie znanych taborytów z góry Tabor, Żiżka stworzył w innym "Nowym Jeruzalem" na górze Oreb, drugą armi. Obie były świetnie zorganizowane. Korzystając z osłony wozów bojowych Czesi razili wroga wszystkim co nadawało się do wystrzelenia. Pozbawione koni rycerstwo stawało się łatwym łupem dla uzbrojonych w co popadnie chłopów. A w użyciu były kosy i szczególnie upodobane przez husytów cepy bojowe. Kolejnym elementem działającym na korzyść Czechów była ich bezwzględność. Rycerze walczący w tamtych czasach przyzwyczajeni byli, że jeżeli nie dane im było zginąć w potyczce, trafiali do niewoli z której się wykupywali. Husyci nie brali jeńców, co deprymowało niemieckich rycerzy całkiem skutecznie. W sumie na Czechy wyruszyło pięć wypraw krzyżowych: 1420-21, 1421/22, 1425-26, 1427-30 i ostatnia 1431-33. Żadna nie przyniosła rezultatów. Dopiero szlachta czeska i mniej radykalne odłamy reformatorów pokonały fanatycznych taborytów pod Lipanami w 1434. Sama forteca na górze Tabor została zdobyta przez Jerzego z Podiebradu dopiero w 1452 roku. Pojednał się on z papieżem oraz z Habsburgami i został królem Czech w 1459 roku. Reformacja ucichła na jakiś czas ...

Czeska reformacja/ Czech reformation

Na początku XV wieku w Czechach sytuacja dojrzewała do buntu. Najważniejsze stanowiska kościelne obsadzone były przez Niemców. I nie mieli oni innego celu niż poszerzanie swojego bogactwa i władzy. Ludność słowiańska była podle traktowana, co było (a może nadal jest?) charakterystyczne dla Niemców. Na uniwersytecie praskim Jan Hus ogłosił swoje tezy mające na celu zreformowanie Kościoła: prawo swobodnego głoszenia słowa Bożego; komunii pod dwoma postaciami, sekularyzacji dóbr kościelnych i karania grzechów śmiertelnych przez władzę świecką. Zwabiono go na sobór w Konstancji, dając żelazne listy gwarantujące bezpieczeństwo, po czym oczywiście uwięziono i spalono na stosie (6 lipca 1415). Jednak rewolucja czeska wybuchła dopiero 30 lipca 1419, wtedy w Pradze wyrzucono przez okna proniemieckich radnych. Czechy ogarnął religijny szał. Powstało wiele różnych związków religijnych. Najbardziej znanym są Taboryci. Czesi porzucali swoje domy i postanowili założyć nowe Jeruzalem. I tak na górze Tabor powstało warowne miasto. Do ruchu przyłączył się znany najemnik Jan Żiżka i przeobraził ten tłum w zdyscyplinowaną armię siejącą postrach wśród wszystkich, nawet wśród sprzymierzeńców ...